Nhật Bản học gì từ các nước láng giềng và văn hóa game truyền thống?

Khi Nhật Bản chuẩn bị cho vòng cấp phép casino tiếp theo, iGB xem xét liệu quan điểm tiêu cực kéo dài trong lịch sử đối với cờ bạc có thể ảnh hưởng đáng kể đến mức độ quan tâm của thị trường hay không.

Bức tranh cờ bạc tại Nhật Bản vẫn là một điều khó đoán. Sau khi Đạo luật Thực thi Khu nghỉ dưỡng tích hợp (Integrated Resort Implementation Law) được ban hành năm 2018, Nhật Bản từng được xem là một cơ hội mang tính bước ngoặt mà các tập đoàn casino quốc tế săn đón. Tuy nhiên, tiến trình chậm chạp khiến nhiều bên dự định tham gia rút lui. MGM Osaka trở thành cái tên mới duy nhất trong lĩnh vực IR, với thời điểm khai trương dự kiến vào năm 2030.

Hiện nay, khi Nhật Bản cam kết mở thêm hai giấy phép IR vào năm 2027, các nhà thầu đầy tham vọng đang tìm cách tạo lợi thế trước đối thủ. Tuy nhiên, thông điệp của Nhật Bản đối với ngành casino vẫn khá mâu thuẫn.

Dù đã tự do hóa một phần hoạt động cờ bạc nhằm theo đuổi những lợi ích kinh tế mà casino có thể mang lại, cấu trúc quản lý và quan điểm xã hội ăn sâu tại nước này vẫn không thực sự ủng hộ cờ bạc.

Khung pháp lý kiểm soát rất chặt phần casino. Diện tích sàn casino bị giới hạn ở mức 3% tổng diện tích sàn của IR; cư dân Nhật Bản chỉ được phép vào casino tối đa ba lần mỗi tuần và 10 lần trong bất kỳ chu kỳ 28 ngày nào. Mỗi lần vào còn phải nộp khoản phí bắt buộc 6.000 yên, qua đó cho thấy chính phủ muốn kiềm chế tình trạng cờ bạc quá mức ngay cả khi mở cửa cho casino hoạt động.

Con đường gập ghềnh tới hợp pháp hóa

Hành trình hợp pháp hóa IR của Nhật Bản không hề thẳng tắp. Đạo luật Thúc đẩy IR, văn bản đưa Nhật Bản lên con đường phát triển mô hình khu nghỉ dưỡng tích hợp có casino, được thông qua vào tháng 12/2016 sau một cuộc tranh luận gay gắt.

Gần hai năm sau, Đạo luật Thực thi IR được ban hành, đặt ra các khuôn khổ quản lý casino: từ hạn chế người vào cửa đến các biện pháp xử lý chứng nghiện cờ bạc và những lo ngại xã hội khác. Tuy chính phủ quảng bá IR như một động lực cho du lịch, phát triển địa phương và tăng trưởng kinh tế, sự phản đối vẫn rất mạnh mẽ.

Một trong những tiếng nói phản đối là Kenji Eda, nghị sĩ Hạ viện đến từ Yokohama và nhân vật cấp cao của Đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản đối lập. Eda liên tục chỉ trích chủ trương thúc đẩy IR của chính phủ, nêu lo ngại về nghiện cờ bạc, tác động kinh tế với các doanh nghiệp địa phương và khả năng mô hình dẫn dắt bởi casino không mang lại các lợi ích như kỳ vọng.

Sức hút của các giấy phép IR tại Nhật Bản dần giảm đi. Các tập đoàn như Wynn Resorts, Las Vegas Sands, Genting Singapore và Caesars Entertainment đều e ngại khung quản lý khắt khe, yêu cầu đầu tư lớn cùng triển vọng hoàn vốn không chắc chắn.

Dù cố Chủ tịch kiêm CEO của Las Vegas Sands, Sheldon Adelson, từng gọi thị trường Nhật Bản là “chén thánh” và “cơ hội kinh doanh tối thượng”, công ty vẫn rút lui, hủy bỏ dự án từng cam kết đầu tư 10 tỷ USD.

Nhật Bản đã tham khảo mô hình phát triển IR của Singapore, vốn hướng đến sự cân bằng giữa tham vọng kinh tế lớn và các điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Andrew Klebanow, Giám đốc Klebanow Consulting, cho rằng quy định IR của Nhật Bản đã đi quá xa trong việc xây dựng luật lệ và chính sách.

Klebanow chuyên về nghiên cứu tính khả thi của thị trường khách sạn – casino, lập kế hoạch chiến lược và tư vấn quy hoạch cơ sở vật chất.

“Khi quy trình RFP diễn ra, các cơ quan quản lý liên tục đưa thêm chính sách và quy định. Mỗi khi một quy định mới xuất hiện, các nhà phát triển phải hạ dự báo doanh thu gaming. Cuối cùng, các mô hình đó đạt đến điểm mà doanh thu tiềm năng không còn đủ để biện minh cho chi phí vốn của dự án”, Klebanow nói.

Đừng bán casino, hãy bán trải nghiệm

Nỗ lực của Nhật Bản nhằm thu lợi kinh tế từ casino trong khi vẫn giới hạn tác động xã hội của cờ bạc có thể so sánh với hai trung tâm casino lớn tại châu Á là Singapore và Macau.

Singapore cũng áp dụng mô hình casino được kiểm soát chặt chẽ, trong đó casino nằm trong các khu nghỉ dưỡng tích hợp quy mô rất lớn, đi kèm kiểm soát lối vào và các biện pháp bảo vệ xã hội. Tuy nhiên, nhờ bổ sung nhiều loại hình giải trí khác vào khu nghỉ dưỡng, Marina Bay Sands và Resorts World Sentosa đã trở thành các doanh nghiệp thành công, kết hợp casino với bán lẻ cao cấp, khách sạn sang trọng và hoạt động giải trí.

Resorts World Sentosa (RWS), khu nghỉ dưỡng chủ lực của Genting Singapore, cung cấp nhiều lựa chọn giải trí không liên quan đến cờ bạc, trong đó có Universal Studios Singapore.

Một người phát ngôn của Genting Singapore chia sẻ với iGB:

“Các mảng kinh doanh này được quy hoạch và vận hành như một điểm đến liên kết dành cho khách du lịch giải trí, gia đình, khách công tác và đại biểu sự kiện. Mục tiêu là mở rộng sức hấp dẫn của điểm đến, khuyến khích khách lưu trú lâu hơn và hỗ trợ chi tiêu trong một hệ sinh thái du lịch rộng lớn hơn.”

Kinh nghiệm Singapore cho thấy tăng trưởng du lịch và các biện pháp bảo vệ xã hội nghiêm ngặt không nhất thiết loại trừ lẫn nhau. Kể từ khi các IR đi vào hoạt động, lượng khách quốc tế đến Singapore đã tăng từ 9,7 triệu lượt năm 2009 lên 16,9 triệu lượt vào năm 2025. Doanh thu du lịch cũng tăng hơn gấp đôi, từ 12,4 tỷ đô la Singapore lên mức kỷ lục 32,8 tỷ đô la Singapore.

Đồng thời, tỷ lệ cờ bạc có vấn đề và cờ bạc bệnh lý ở người trưởng thành Singapore vẫn ổn định; tỷ lệ này thậm chí giảm đáng kể trong giai đoạn 2023–2025. Theo người phát ngôn, mô hình này kết hợp “hai mục tiêu: tạo lợi ích du lịch và kinh tế, đồng thời đưa cờ bạc có trách nhiệm và các biện pháp bảo vệ xã hội vào vị trí trung tâm”.

Mô hình cũng đang dịch chuyển khỏi sự phụ thuộc vào gaming. Dự án chuyển đổi RWS 2.0 trị giá 6,8 tỷ đô la Singapore mở rộng các điểm tham quan, dịch vụ lưu trú, bán lẻ và trải nghiệm phong cách sống, với mục tiêu “mở rộng sức hút của điểm đến và khuyến khích khách quay lại”.

Theo đơn vị vận hành, thành công dài hạn của một IR phụ thuộc vào “sự kết hợp rộng hơn giữa lưu trú, giải trí, phong cách sống và điểm tham quan”, thay vì chỉ dựa vào gaming.

Genting Singapore cho rằng chìa khóa đối với Nhật Bản không phải là sao chép hoàn toàn bất kỳ thị trường nào khác, mà là xây dựng khuôn khổ phù hợp với điều kiện riêng của mình.

“Mỗi thị trường khu nghỉ dưỡng tích hợp đều khác nhau”, người phát ngôn nói, đồng thời cho rằng các nhà hoạch định chính sách cần “tối đa hóa lợi ích kinh tế từ IR trong khi giảm thiểu chi phí xã hội tiềm ẩn”.

Bài học từ Macau

Macau tạo ra 293,3 tỷ pataca Macau, tương đương 36,3 tỷ USD, doanh thu gaming gộp trong năm 2019; con số này tương đương 65,8% GDP của đặc khu. Năm 2025, doanh thu gaming gộp đạt khoảng 30,9 tỷ USD, vẫn chiếm xấp xỉ 59% GDP.

Tuy nhiên, giá trị của IR tại Macau không chỉ nằm ở sàn casino. Chỗ ở cao cấp, nhà hàng, mua sắm, hòa nhạc, hội nghị, nghệ thuật và các hình thức giải trí khác đã trở thành một phần trong trải nghiệm tổng thể xa hoa xoay quanh gaming.

Với Nhật Bản, câu hỏi đặt ra là liệu một giá trị trải nghiệm rộng hơn như vậy có thể giúp khu nghỉ dưỡng casino dễ được xã hội và văn hóa chấp nhận hơn hay không, khi du khách có những lý do khác để đến ngoài việc cờ bạc.

Nhưng với Klebanow, bài học Nhật Bản cần rút ra từ Macau và Singapore không chỉ là tầm quan trọng của các điểm thu hút không liên quan đến gaming. Đó còn là cách thức vận hành của quy định.

Ông cho rằng các nhà hoạch định chính sách nên thiết lập những hàng rào pháp lý và thương mại cơ bản, đồng thời trao cho nhà vận hành đủ “dư địa” để “đề xuất và phát triển những dự án phục vụ tốt nhất cả thị trường cư dân lẫn khách du lịch”.

Ông dẫn Cotai Strip của Macau, Marina Bay Sands và Resorts World Sentosa của Singapore làm ví dụ về việc kỷ luật quản lý có thể cùng tồn tại với quyền tự do đáng kể dành cho nhà phát triển trong đổi mới.

“Về cốt lõi, chính sách của Nhật Bản cần thực tế và cho phép các dự án thành công, thay vì bó buộc chúng đến mức đối mặt với nguy cơ thất bại.”

Sự quan tâm của nhà vận hành: Ai sẽ đấu thầu giấy phép tiếp theo?

Khi được hỏi nhà vận hành nào sẵn sàng chấp nhận rủi ro và cuối cùng thắng trong “xổ số giấy phép” tiếp theo của Nhật Bản, Klebanow cho rằng điều này phụ thuộc vào mức độ hạn chế hoặc khả năng đáp ứng của các quy định và yêu cầu do chính phủ đặt ra.

“Nếu các nhà hoạch định chính sách một lần nữa áp đặt những quy định nặng nề làm hạn chế tiềm năng lợi nhuận của dự án, phần lớn nhà phát triển sẽ không mạo hiểm đầu tư hơn 10 tỷ USD vào một IR.”

Theo ông, một ngoại lệ có thể là Bộ tộc Seminole ở Florida cùng đề xuất Hard Rock Resort Casino tại Tomakomai, Hokkaido.

“Họ hiện đang mở rộng thương hiệu Hard Rock Casino một cách quyết liệt, với các dự án đang triển khai ở Las Vegas, New York City, Hy Lạp, Puerto Rico và Jamaica. Họ sẽ đưa ra đề xuất phát triển hấp dẫn, và có vẻ hiện đã nhận được sự ủng hộ từ chính quyền địa phương.”

Hợp pháp hóa nửa vời

Như Klebanow nhấn mạnh, cách tiếp cận phân mảnh của Nhật Bản đối với quản lý cờ bạc có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển ngành gaming trong các IR. Suzanne Perilloux Leckert, đối tác đồng sáng lập Convergence Strategy Group, cũng phần nào đồng tình.

“Nhật Bản đang hành động thận trọng sau khi quan sát những sai lầm ở các khu vực pháp lý khác. Họ đang đi theo cách phù hợp nhất với mình”, bà nói.

Theo Leckert, yếu tố khiến một số nhà vận hành rút khỏi cuộc đua cấp phép có thể là sự “bất định” do các quy định “dường như chưa được chốt cố định”.

“Một số nhà đầu tư quan tâm tới Nhật Bản chỉ nhắm đến một giấy phép IR quy mô lớn, nếu không thì không làm gì cả. Khi Tokyo và Yokohama không còn trong cuộc chơi, có lẽ một số bên không còn quan tâm như trước; họ quyết định đứng ngoài, chờ xem quy định và quy trình cấp phép sẽ diễn biến thế nào.”

Một mối lo của nhà vận hành là “thời hạn giấy phép ngắn và việc gia hạn giấy phép”, Leckert nói. Đối với doanh nghiệp vận hành, giấy phép kinh doanh casino phải gia hạn mỗi ba năm; còn phê duyệt kế hoạch phát triển IR có thời hạn 10 năm. Điều này trái ngược với thời hạn giấy phép IR 18 năm tại Philippines chẳng hạn.

Theo Klebanow, việc giới hạn thời hạn hiệu lực của giấy phép “đặt toàn bộ khoản đầu tư vốn vào rủi ro”. Các quy định khác, bao gồm giới hạn cư dân chỉ được vào 10 lần mỗi tháng và yêu cầu xuất trình thẻ My Number khi đánh bạc, tiếp tục làm suy giảm tính khả thi của dự án.

“Cuối cùng, từng nhà phát triển casino đi đến kết luận rằng phát triển IR là quá rủi ro; họ mang theo hàng tỷ USD vốn đầu tư tiềm năng và rời đi”, Klebanow nhận định.

Bài học từ pachinko

Cá cược thể thao trực tuyến tại Nhật Bản nhìn chung không được phép, ngoại trừ bốn môn: đua ngựa, đua xe đạp keirin, đua thuyền máy và đua mô tô. Các hoạt động này đều chịu sự kiểm soát và quản lý chặt chẽ trực tiếp từ chính phủ hoặc các tổ chức công có liên hệ với chính phủ.

Tuy nhiên, người chơi vẫn có thể thỏa mãn nhu cầu cá cược thông qua hệ thống toto chính thức của nước này, cung cấp các sản phẩm được cấp phép liên quan đến bóng đá và bóng rổ.

Theo Bộ luật Hình sự Nhật Bản, bất kỳ hoạt động đặt cược nào tạo ra khả năng được hoặc mất tài sản dựa trên một vấn đề có “kết quả phụ thuộc vào may rủi” đều có thể bị coi là đánh bạc.

Cờ bạc trực tuyến nói chung vẫn bất hợp pháp, không có dấu hiệu sẽ được hợp pháp hóa trong ngắn hạn hoặc dài hạn. Nếu có gì thay đổi, chính phủ dường như đang ngày càng xa rời hoạt động này và chủ động xem xét biện pháp chặn website để ngăn chặn cờ bạc bất hợp pháp trong nước.

Tuy vậy, tình yêu của người Nhật với pachinko lại cho thấy một câu chuyện rất khác về gaming mang tính xã hội.

Tại khoảng 8.000 phòng chơi pachinko trên khắp Nhật Bản, những chiếc máy chứa đầy bi kim loại tạo nên không gian rộng lớn, tương tự máy slot trên sàn casino. Các viên bi thắng được tính toán và đổi lấy phần thưởng không phải tiền mặt ngay tại phòng chơi; sau đó, phần thưởng có thể được mang đến các điểm đổi thưởng bên thứ ba gần đó để đổi thành tiền mặt.

“Pachinko là một phần rất lớn của văn hóa”, Leckert nói. Bà cho rằng “sự dễ dàng của việc bước vào một phòng pachinko” là điều khó có thể thay thế.

Quy mô của pachinko cho thấy rõ mối quan hệ phức tạp của Nhật Bản với cờ bạc. Được định giá khoảng 130 tỷ USD vào năm 2020, ngành này tương đương khoảng 2,5% GDP Nhật Bản, nhấn mạnh vị trí đáng kể của nó trong nền kinh tế giải trí của đất nước.

Thu hút khán giả địa phương

Các nhà phát triển hoàn toàn có thể rút ra bài học về giải trí và cách thu hút khách địa phương từ truyền thống lâu đời này.

Leckert gợi ý rằng casino tại Nhật Bản có thể tập trung nhiều hơn vào máy slot.

“Rõ ràng về mặt văn hóa, người Nhật thích chơi các loại máy này. Slot có thể thành công ở Nhật Bản hơn tại Macau hoặc Singapore.”

Tuy nhiên, Klebanow cho rằng pachinko chỉ hấp dẫn một nhóm nhân khẩu học cụ thể trong xã hội Nhật Bản. Dù có quy mô lớn, mô hình này chủ yếu thu hút nam giới trẻ.

Theo ông, các phòng chơi đông đúc và ồn ào của pachinko không hấp dẫn nhóm khách hàng quan trọng là phụ nữ từ 40 tuổi trở lên. Họ “không cảm thấy các cơ sở pachinko thoải mái hoặc hấp dẫn”.

Vì phụ nữ chiếm gần 60% khách hàng gaming tại Mỹ, Klebanow lập luận rằng IR tại Nhật nên tạo ra môi trường khiến nhóm khách hàng này cảm thấy “an toàn và thoải mái”. Vì vậy, bài học then chốt từ pachinko, theo ông, là “không tạo ra môi trường gaming sao chép mô hình pachinko”.

Canh bạc tiếp theo của Nhật Bản

Cuối cùng, Leckert vẫn lạc quan về cơ hội IR của Nhật Bản.

“Quy định nghiêm ngặt thực sự có thể hỗ trợ một ngành mạnh. Tôi không cho rằng hai điều này mâu thuẫn với nhau, vì mô hình đó đã được thực hiện rất thành công ở những nơi khác.”

Theo Klebanow, khả năng Nhật Bản thu hút trở lại các nhà phát triển casino hàng đầu thế giới sẽ phụ thuộc vào khuôn khổ quản lý mà chính phủ công bố vào cuối năm nay.

Nếu nước này tìm được sự cân bằng hợp lý hơn để khuyến khích phát triển kinh tế, “các nhà vận hành casino tốt nhất thế giới sẽ nộp đề xuất”, ông nói. Chính phủ cần chứng minh họ sẵn sàng trao cho nhà phát triển đủ không gian để quản lý rủi ro khi cam kết hàng tỷ USD vốn đầu tư.

Klebanow vẫn thận trọng về triển vọng thương mại của thị trường IR đang hình thành tại Nhật Bản, đặc biệt do các giới hạn chặt về quy mô gaming. Với chỉ năm casino được dự kiến cuối cùng, số lượng máy gaming và bàn chơi sẽ ở mức khiêm tốn so với dân số Nhật Bản. Vì thế, theo ông, có thể “khá an toàn để giả định” rằng hoạt động cờ bạc sẽ được giới hạn cả về mặt xã hội lẫn vật lý.

Câu hỏi lớn hơn là liệu những ràng buộc đó có để lại đủ năng lực kinh doanh cho nhà vận hành tạo ra mức lợi nhuận cần thiết, đủ để biện minh cho khoản đầu tư hay không.

Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin. Cá cược chỉ dành cho người từ 18 tuổi trở lên - chơi có trách nhiệm.